Zoekresultaten voor "arduino OR and OR co OR measure OR control OR and OR hack"

Clever Tricks with ATmega328 Pro Mini Boards With a simple Pro Mini board and a few other components, projects that 20 or 30 years ago were unthinkable (or would have cost a small fortune) are realized easily and affordably in this book: From simple LED effects to a full battery charging and testing station that will put a rechargeable through its paces, there’s something for everyone. All the projects are based on the ATmega328 microcontroller, which offers endless measuring, switching, and control options with its 20 input and output lines. For example, with a 7-segment display and a few resistors, you can build a voltmeter or an NTC-based thermometer. The Arduino platform offers the perfect development environment for programming this range of boards. Besides these very practical projects, the book also provides the necessary knowledge for you to create projects based on your own ideas. How to measure, and what? Which transistor is suitable for switching a certain load? When is it better to use an IC? How do you switch mains voltage? Even LilyPad-based battery-operated projects are discussed in detail, as well as many different motors, from simple DC motors to stepper motors. Sensors are another exciting topic: For example, a simple infrared receiver that can give disused remote controls a new lease on life controlling your home, and a tiny component that can actually measure the difference in air pressure between floor and table height!

Lees (+) (–)

An 8-in-1 test & measurement instrument for the electronics workbench A well-equipped electronics lab is crammed with power supplies, measuring devices, test equipment and signal generators. Wouldn‘t it be better to have one compact device for almost all tasks? Based on the Arduino, a PC interface is to be developed that’s as versatile as possible for measurement and control. It simply hangs on a USB cable and – depending on the software – forms the measuring head of a digital voltmeter or PC oscilloscope, a signal generator, an adjustable voltage source, a frequency counter, an ohmmeter, a capacitance meter, a characteristic curve recorder, and much more. The circuits and methods collected here are not only relevant for exactly these tasks in the "MSR" electronics lab, but many details can also be used within completely different contexts.

Lees (+) (–)

Physical Computing met het Arduino-platform Dit leerboek over het Arduino-platform is uniek en brengt u stap voor stap van beginner tot gevorderde Arduino-gebruiker. Er wordt duidelijk in uitgelegd waarom en waardoor toepassingen werken, ondersteund door gedetailleerde afbeeldingen in kleur. Er is slechts een geringe elektronische basiskennis vereist, omdat de benodigde hardware uitgebreid wordt besproken. Het laatste gedeelte van dit boek bevat een degelijke theoretische verdieping, zodat u een krachtig naslagwerk achter de hand houdt. Er bestond in het Nederlands nog geen lesboek over dit platform. De didactische opbouw is zodanig dat de vereiste abstracte kennis wordt uitgelegd aan de hand van toepasbare en actuele praktijkvoorbeelden. De meeste toepassingen zijn gericht op ‘physical computing’, dat is de interactie tussen sensoren, actoren, elektronica en software. Hierdoor is het boek ook geschikt voor technisch beroepsonderwijs, o.a. voor de richting mechatronica. De opbouw van het boek is als volgt: Algemene introductie microcontrollers. Informatie over het Arduino-platform. Oefeningen met uitleg aan de hand van 21 voorbeelden. Praktijkvoorbeelden met uitleg aan de hand van 5 voorbeelden. Theoretische verdieping van de software en hardware. Praktische elektronicaschema´s. Alle software-voorbeelden in het boek zijn als download beschikbaar.

Lees (+) (–)

This book is about DC electric motors and their use in Arduino and Raspberry Pi Zero W based projects. The book includes many tested and working projects where each project has the following sub-headings: Title of the project Description of the project Block diagram Circuit diagram Project assembly Complete program listing of the project Full description of the program The projects in the book cover the standard DC motors, stepper motors, servo motors, and mobile robots. The book is aimed at students, hobbyists, and anyone else interested in developing microcontroller based projects using the Arduino Uno or the Raspberry Pi Zero W. One of the nice features of this book is that it gives complete projects for remote control of a mobile robot from a mobile phone, using the Arduino Uno as well as the Raspberry Pi Zero W development boards. These projects are developed using Wi-Fi as well as the Bluetooth connectivity with the mobile phone. Readers should be able to move a robot forward, reverse, turn left, or turn right by sending simple commands from a mobile phone. Full program listings of all the projects as well as the detailed program descriptions are given in the book. Users should be able to use the projects as they are presented, or modify them to suit to their own needs.

Lees (+) (–)

De Elektor MultiCalculator Kit is een op Arduino-gebaseerde multifunctionele rekenmachine die verder gaat dan basisberekeningen. Hij biedt 22 functies, waaronder licht- en temperatuurmeting, differentiële temperatuuranalyse en NEC IR-afstandsbedieningsdecodering. De Elektor MultiCalculator is een handig hulpmiddel voor gebruik in je projecten of voor educatieve doeleinden. De kit heeft een Pro Mini module als rekeneenheid. De printplaat is eenvoudig te monteren met behulp van through-hole componenten. De behuizing bestaat uit 11 acrylpanelen en montagemateriaal voor eenvoudige montage. Bovendien is het apparaat uitgerust met een 16x2 alfanumeriek LCD-scherm, 20 knoppen en temperatuursensoren. De Elektor MultiCalculator is programmeerbaar met de Arduino IDE via een 6-weg PCB-header. De beschikbare software is tweetalig (Engels en Nederlands). De calculator kan worden geprogrammeerd met een programmeeradapter en wordt gevoed via USB-C. Bedrijfsmodi Rekenmachine 4-ringsweerstandscode 5-ringsweerstandscode Conversie van decimaal naar hexadecimaal en tekens (ASCII) Conversie van hexadecimaal naar decimaal en tekens (ASCII) Conversie van decimaal naar binair en tekens (ASCII) Conversie van binair naar decimaal en hexadecimaal Berekening van Hz, nF, capacitieve reactantie (XC) Berekening van Hz, µH, inductieve reactantie (XL) Weerstandberekening van twee parallel geschakelde weerstanden Weerstandberekening van twee in serie geschakelde weerstanden Berekening van onbekende parallelle weerstand Temperatuurmeting Verschiltemperatuurmeting T1&T2 en Delta (δ) Lichtmeting Stopwatch met rondetijdfunctie Artikelteller NEC IR-decodering van de afstandsbediening AWG-conversie (American Wire Gauge) Dobbelstenen gooien Personaliseer het opstartbericht Temperatuurkalibratie Specificaties Menutalen: Engels, Nederlands Afmetingen: 92 x 138 x 40 mm Bouwtijd: ongeveer 5 uur Inbegrepen PCB's en componenten met doorlopende gaten Voorgesneden acrylplaten met alle mechanische onderdelen Pro Mini-microcontrollermodule (ATmega328/5 V/16 MHz) Programmeeradapter Waterdichte temperatuursensoren USB-C kabel Downloads Software

Lees (+) (–)

Deze complete microcontroller-programmeercursus op basis van de Arduino Uno bevat een leerboek, een componentenkit, praktische projecten en een uitgebreide online cursus met simulaties. Ideaal om embedded systems stap voor stap te leren programmeren met Arduino via een praktische hands-on aanpak. Een praktische introductie tot embedded systems met de Arduino Uno Deze cursus is ontworpen voor beginners in embedded systems die op zoek zijn naar een gestructureerde en voorbeeldgerichte start. Een kit met LED’s en weerstanden, schakelaars, sensoren en actuatoren, displays, een breadboard en draden is inbegrepen. Deze worden in de cursus gebruikt om voorbeeldtoepassingen te demonstreren. Er is geen voorkennis van Arduino of embedded ontwikkeling vereist. Elke sectie bevat praktische voorbeelden en mini-projecten om belangrijke concepten te versterken en verdere verkenning te stimuleren. Aan het einde van de cursus kunt u niet alleen de voorbeelden reproduceren, maar ook uitbreiden met uw eigen ideeën en toepassingen. Wat leert u? Microcontrollerprogrammering met Arduino met behulp van het Uno R3 board Werken met digitale I/O, knoppen en encoders uitlezen, LED’s en relais aansturen Analoge ingangen, spanningen en sensoren uitlezen Genereren van analoge uitgangssignalen en PWM Gebruik van seriële communicatie zoals UART, I²C en SPI om displays aan te sturen en digitale sensoren en SD-kaarten uit te lezen Tijdbeheer Werken met interrupts Realtime sensorinput en besturing via knoppen, LED’s en displays Aansturen van actuatoren zoals relais en servomotoren Voor wie is dit? Studenten en zelflerenden die embedded systems willen ontdekken Makers en IoT-enthousiastelingen die hun hardwarevaardigheden willen verbeteren Docenten en trainers die kant-en-klaar lesmateriaal zoeken Wat zit er in de doos? Toegang tot de volledige cursus op het Elektor Academy Pro leerplatform Uno R3 microcontrollerboard + USB-kabel Boek: Programming Microcontrollers in C/C++ Using Arduino Downloadbare projectbestanden voor elke module Componentenkit: 2× LED, rood, 5 mm LED, groen, 5 mm 3× weerstand, 470 Ω, 0,25 W LDR Potentiometer, 10 kΩ, lineair Drukknop Rotary encoder module Relaismodule DHT22 temperatuur- en vochtigheidssensor TM1637-compatibel 4-digit 7-segment display MPU-6050 IMU met headers SSD1306-compatibel I²C OLED display Micro SD-kaartadapter met header Buzzer SG90 micro servo ILI9341-compatibel SPI 240×320 TFT display 20× jumper wires Breadboard Alle programmeercursussen (en verschillen in inhoud) Cursus Arduino Raspberry Pi Pico with Arduino C/C++ ESP32 with Arduino C/C++ Raspberry Pi Pico with MicroPython ESP32 with MicroPython Online cursus Access to Arduino Course Access to Pico with Arduino C/C++ Course Access to ESP32 with Arduino C/C++ Course Access to Pico with MicroPython Course Access to ESP32 with MicroPython Course Board Uno R3 Raspberry Pi Pico ESP32 Raspberry Pi Pico ESP32 Boek Programming Microcontrollers in C/C++ Using Arduino Programming Microcontrollers in C/C++ Using Arduino Programming Microcontrollers in C/C++ Using Arduino Programming Microcontrollers in MicroPython Programming Microcontrollers in MicroPython Kit 40-delige componenten-kit 40-delige componenten-kit 40-delige componenten-kit 40-delige componenten-kit 40-delige componenten-kit

Lees (+) (–)

The Arduino Uno is an open-source microcontroller development system encompassing hardware, an Integrated Development Environment (IDE), and a vast number of libraries. It is supported by an enormous community of programmers, electronic engineers, enthusiasts, and academics. The libraries in particular really smooth Arduino programming and reduce programming time. What’s more, the libraries greatly facilitate testing your programs since most come fully tested and working. The Raspberry Pi 4 can be used in many applications such as audio and video media devices. It also works in industrial controllers, robotics, games, and in many domestic and commercial applications. The Raspberry Pi 4 also offers Wi-Fi and Bluetooth capability which makes it great for remote and Internet-based control and monitoring applications. This book is about using both the Raspberry Pi 4 and the Arduino Uno in PID-based automatic control applications. The book starts with basic theory of the control systems and feedback control. Working and tested projects are given for controlling real-life systems using PID controllers. The open-loop step time response, tuning the PID parameters, and the closed-loop time response of the developed systems are discussed together with the block diagrams, circuit diagrams, PID controller algorithms, and the full program listings for both the Raspberry Pi and the Arduino Uno. The projects given in the book aim to teach the theory and applications of PID controllers and can be modified easily as desired for other applications. The projects given for the Raspberry Pi 4 should work with all other models of Raspberry Pi family. The book covers the following topics: Open-loop and closed-loop control systems Analog and digital sensors Transfer functions and continuous-time systems First-order and second-order system time responses Discrete-time digital systems Continuous-time PID controllers Discrete-time PID controllers ON-OFF temperature control with Raspberry Pi and Arduino Uno PID-based temperature control with Raspberry Pi and Arduino Uno PID-based DC motor control with Raspberry Pi and Arduino Uno PID-based water level control with Raspberry Pi and Arduino Uno PID-based LED-LDR brightness control with Raspberry Pi and Arduino Uno

Lees (+) (–)

This book details the use of the ARM Cortex-M family of processors and the Arduino Uno in practical CAN bus based projects. Inside, it gives a detailed introduction to the architecture of the Cortex-M family whilst providing examples of popular hardware and software development kits. Using these kits helps to simplify the embedded design cycle considerably and makes it easier to develop, debug, and test a CAN bus based project. The architecture of the highly popular ARM Cortex-M processor STM32F407VGT6 is described at a high level by considering its various modules. In addition, the use of the mikroC Pro for ARM and Arduino Uno CAN bus library of functions are described in detail. This book is written for students, for practising engineers, for hobbyists, and for everyone else who may need to learn more about the CAN bus and its applications. The book assumes that the reader has some knowledge of basic electronics. Knowledge of the C programming language will be useful in later chapters of the book, and familiarity with at least one microcontroller will be an advantage, especially if the reader intends to develop microcontroller based projects using CAN bus. The book should be useful source of reference to anyone interested in finding an answer to one or more of the following questions: What bus systems are available for the automotive industry? What are the principles of the CAN bus? What types of frames (or data packets) are available in a CAN bus system? How can errors be detected in a CAN bus system and how reliable is a CAN bus system? What types of CAN bus controllers are there? What are the advantages of the ARM Cortex-M microcontrollers? How can one create a CAN bus project using an ARM microcontroller? How can one create a CAN bus project using an Arduino microcontroller? How can one monitor data on the CAN bus?

Lees (+) (–)

Programming and Projects for the Minima and WiFi Based on the low-cost 8-bit ATmega328P processor, the Arduino Uno R3 board is likely to score as the most popular Arduino family member, and this workhorse has been with us for many years. Eleven years later, the long-overdue successor, the Arduino Uno R4, was released. It is built around a 48 MHz, 32-bit Arm Cortex-M4 microcontroller and provides significantly expanded SRAM and Flash memory. Additionally, a higher-precision ADC and a new DAC are added to the design. The Uno R4 board also supports the CAN Bus with an interface. Two versions of the board are available: Uno R4 Minima, and Uno R4 WiFi. This book is about using these new boards to develop many different and interesting projects with just a handful of parts and external modules. All projects described in the book have been fully tested on the Uno R4 Minima or the Uno R4 WiFi board, as appropriate. The project topics include the reading, control, and driving of many components and modules in the kit as well as on the relevant Uno R4 board, including LEDs 7-segment displays (using timer interrupts) LCDs Sensors RFID Reader 4x4 Keypad Real-time clock (RTC) Joystick 8×8 LED matrix Motors DAC (Digital-to-analog converter) LED matrix WiFi connectivity Serial UART CAN bus Infrared controller and receiver Simulators … all in creative and educational ways with the project operation and associated software explained in great detail.

Lees (+) (–)

Deze bundel bevat de Arduino UNO Q (2 GB) en het boek "Arduino UNO Q and AI". De Arduino UNO Q is het eerste UNO-bord met een hybride dual-brain-architectuur, waarbij een krachtige Linux-processor wordt gecombineerd met een realtime-microcontroller – zo worden geavanceerde rekenkracht en nauwkeurige besturing op één bord samengebracht. Aangedreven door een Qualcomm Dragonwing QRB2210 MPU met Debian Linux en een STM32U585 MCU voor realtime taken, is de UNO Q gebouwd voor toepassingen van de volgende generatie. Van Edge Computing en AI tot robotica en automatisering, het levert hoge prestaties zonder in te boeten aan gebruiksgemak. Sluit gewoon uw randapparatuur aan en ga aan de slag – er is geen extra hardware nodig. Kenmerken Dual-core architectuur: Linux MPU + realtime MCU Qualcomm Dragonwing QRB2210 met ondersteuning voor Debian Linux STM32U585-microcontroller voor deterministische besturing Voert Arduino-schetsen uit via Zephyr OS Ideaal voor AI, IoT, robotica en industriële projecten Specificaties Microprocessor (MPU) Qualcomm Dragonwing QRB2210:Quad-core Arm Cortex-A53 @ 2,0 GHzAdreno GPU 3D-grafische accelerator2× ISP (13 MP + 13 MP of 25 MP) @ 30 fps Microcontroller (MCU) STM32U585Arm Cortex-M33 tot 160 MHz2 MB flashgeheugen786 KB SRAM RAM 2 GB LPDDR4 Voeding Via USB-C-connector 5 V max bij 3 AIngangsspanning (VIN): 7-24 V Geheugen 16 GB eMMC USB 1× USB-C-poort met host/device-rolschakeling, stroomrolschakeling en video-uitgang Connectiviteit Wi-Fi 5 (2,4/5 GHz) met ingebouwde antenneBluetooth 5.1 met ingebouwde antenne antenne Interfaces I²C/I³CSPIPWMCANUARTPSSIGPIOJTAGADC Video Ondersteuning voor video-uitvoer via USB-CMIPI DSI-pinnen op JMEDIA-header Extra 4× RGB-LED's die door de gebruiker kunnen worden aangestuurd8×13 blauwe LED-matrix1× Qwiic-connector, spanning 3V3, I²C1× drukknop voor de gebruikerJCTL: MPU Remote Debug connector Audio Microfoon IN / Hoofdtelefoon UIT / Lijn UIT op JMISC MPU-besturingssysteem Linux Debian OS met upstream-ondersteuning Realtime-besturingssysteem Arduino Core op Zephyr OS Containerisatie Ondersteuning voor Docker en Docker Compose Ondersteunde besturingssystemen voor Arduino App Lab Windows: Windows 10 of later (64-bit)macOS: macOS 11 of later (64-bit)Linux: Ubuntu 22.04 of later en Debian Trixie (64-bit) Afmetingen 68,85 × 53,34 mm (UNO-vormfactor) Downloads Datasheet User Manual Pinout Schematics Boek: Arduino UNO Q and AI – Learn to Build Intelligent Embedded Systems Bouw slimmere embedded systemen met de Arduino UNO Q. Dit boek biedt u de tools, kennis en het vertrouwen om ideeën om te zetten in intelligente, werkende oplossingen met het Arduino UNO Q-platform. Ontdek hoe u intelligente embedded systemen kunt bouwen met de Arduino UNO Q en AI. Ontgrendel het volledige potentieel van de Arduino UNO Q, een next-generation platform dat de realtime kracht van de STM32U585-microcontroller combineert met de flexibiliteit van een Qualcomm Dragonwing QRB2210-microprocessor. Leer hoe u snel realistische toepassingen kunt prototypen met de Arduino IDE voor low-level embedded besturing en Python in Arduino App Lab voor high-level ontwikkeling. Bouw vertrouwen op met praktische projecten die u stap voor stap begeleiden van basisfunctionaliteiten tot volledig werkende systemen. Verken kant-en-klare, op AI gebaseerde Arduino App Lab-voorbeelden en ontdek hoe deze uw ontwikkeling kunnen versnellen en de time-to-market verkorten. Zet uw eerste stappen in de wereld van Edge AI met een duidelijke en praktische introductie tot Edge Impulse Studio – geen eerdere AI-ervaring vereist. Volg een volledige, realistische workflow om een Keyword Spotting AI-toepassing te ontwikkelen, inclusief dataverzameling, modeltraining, optimalisatie en on-device inferentie met behulp van Edge Impulse Studio. Overbrug de kloof tussen embedded systemen en machine learning en leer hoe u intelligentie direct op uw hardware kunt implementeren. Perfect voor embedded engineers, docenten, studenten en makers die voorop willen blijven lopen in AI-gedreven productontwikkeling. Deze bundel bevat: Arduino UNO Q (2 GB) (t.w.v. € 50) Boek: Arduino UNO Q and AI (t.w.v. € 35)

Lees (+) (–)

Boek: Mastering the Arduino Uno R4 Gebaseerd op de voordelige 8-bits ATmega328P-processor, is het Arduino Uno R3-bord waarschijnlijk het populairste lid van de Arduino-familie geworden, en dit werkpaard is al vele jaren bij ons. Elf jaar later werd de langverwachte opvolger, de Arduino Uno R4, uitgebracht. Deze is gebouwd rond een 48 MHz, 32-bits Arm Cortex-M4 microcontroller en biedt aanzienlijk uitgebreider SRAM- en Flash-geheugen. Daarnaast zijn een nauwkeurigere ADC en een nieuwe DAC aan het ontwerp toegevoegd. Het Uno R4-bord ondersteunt ook de CAN-bus met een interface. Er zijn twee versies van het bord beschikbaar: Uno R4 Minima en Uno R4 WiFi. Dit boek gaat over het gebruik van deze nieuwe borden om veel verschillende en interessante projecten te ontwikkelen met slechts een handvol onderdelen en externe modules. Alle projecten die in het boek worden beschreven, zijn volledig getest op de Uno R4 Minima of de Uno R4 WiFi-kaart, afhankelijk van het type. De projectonderwerpen omvatten het uitlezen, besturen en aansturen van veel componenten en modules in de kit, evenals op de betreffende Uno R4-kaart, waaronder... LED's Weergaven met 7 segmenten (met timer-onderbrekingen) LCD's Sensoren RFID-lezer 4×4 toetsenbord Realtime klok (RTC) Joystick 8×8 LED-matrix Motoren DAC (digitaal-naar-analoog-omzetter) LED-matrix WiFi-connectiviteit Seriële UART CAN-bus Infraroodcontroller en ontvanger Simulatoren ... dit alles op creatieve en educatieve wijze, waarbij de werking van het project en de bijbehorende software tot in detail worden uitgelegd. Arduino Uno R4 WiFi De Arduino Uno R4 wordt aangedreven door de Renesas RA4M1 32-bits ARM Cortex-M4-processor, wat zorgt voor een aanzienlijke verbetering in rekenkracht, geheugen en functionaliteit. De wifi-versie wordt geleverd met een ESP32-S3 wifi-module naast de RA4M1, waardoor de creatieve mogelijkheden voor makers en ingenieurs worden uitgebreid. De Arduino Uno R4 werkt op 48 MHz, een verdrievoudiging ten opzichte van de populaire Uno R3. Daarnaast is het SRAM-geheugen geüpgraded van 2 kB naar 32 kB en het flashgeheugen van 32 kB naar 256 kB om complexere projecten te ondersteunen. Naar aanleiding van feedback van de community is de USB-poort nu een USB-C-poort en is de maximale voedingsspanning verhoogd naar 24 V met een verbeterd thermisch ontwerp. Het bord bevat een CAN-bus en een SPI-poort, waardoor gebruikers minder bedrading nodig hebben en parallelle taken kunnen uitvoeren door meerdere shields aan te sluiten. Er is ook een 12-bits analoge DAC op het bord aanwezig. Specificaties Microcontroller Renesas RA4M1 (ARM Cortex-M4) USB USB-C Programmeerpoort Pinnen Digitale I/O-pinnen 14 Pinnen Analoge ingangspinnen 6 DAC 1 RTC 1 PWM-pinnen 6 Communicatie UART 1x I²C 1x SPI 1x Qwiic I²C-connector 1x CAN 1x CAN-bus Voeding Bedrijfsspanning circuit 5 V Ingangsspanning (VIN) 6-24 V Gelijkstroom per I/O-pin 8 mA Kloksnelheid Hoofdkern 48 MHz Geheugen RA4M1 256 kB Flash, 32 kB RAM LED-matrix 12 x 8 (96 rode LED's) Afmetingen 68,9 x 53,4 mm Downloads Datasheet Schematics Deze bundel bevat: Boek: Mastering the Arduino Uno R4 (t.w.v. € 45) Arduino Uno R4 WiFi (t.w.v. € 30)

Lees (+) (–)

Deze USB-stick bevat een selectie van meer dan 300 artikelen over Arduino gepubliceerd in Elektor Magazine. De inhoud bestaat uit zowel achtergrondartikelen als projecten met de volgende onderwerpen: Software & hardware ontwikkeling: Tutorials over de ontwikkeling van Arduino-software met behulp van Arduino IDE, Atmel Studio, Shields en essentiële programmeerconcepten. Educatie: Een microcontroller Bootcamp biedt een gestructureerde aanpak voor het programmeren van embedded systemen. Data acquisitie & meten: Projecten zoals een 16-bits datalogger, draaibank toerenteller en een AC netanalyser voor het vastleggen en analyseren van real-time signalen. Draadloze communicatie: Leer hoe je draadloze netwerken implementeert, een Android interface maakt en effectief communiceert met microcontrollers. Robotica en automatisering: Omvat de Arduino Nano Robot Controller, ondersteunende boards voor automatisering, en een verkenning van verschillende Arduino-shields om de functionaliteit te verbeteren. Zelfbouw-projecten: Unieke projecten zoals laserprojectie, Numitron klok en thermometer, ELF ontvanger, Theremino, en touch LED interfaces laten creatieve toepassingen zien. Of u nu een beginner bent of een ervaren maker, deze collectie is een waardevolle bron om te leren, te experimenteren en de grenzen van de Arduino-technologie te verleggen.

Lees (+) (–)