FORUM

Als fervent versterker bouwer en pa ontwerper heb ik met de jaren geleerd dat bij het uitlenen van boxen en versterkers het soms wel eens kan mislopen door verkeerd gebruik ( lees: te hoog gedraaide gains) waardoor de versterkers continu stonden te clippen met als gevolg defekte tweeters, overbelaste versterker outputs enz.
In de handel zijn er natuurlijk kant en klare limiters en begrenzers voor handen maar je komt wel altijd een overijverige dj tegen die wel iets weet van die dingen met als gevolg dat die gasten wel weten hoe ze dat moeten uitschakelen. Toen kwam ik op het idee om zo'n toestel te kunnen inbouwen in de versterker zelf met een vooringesteld bereik waar niet meer aan te prutsen valt en het moest dan ook nog klein, goedkoop en eenvoudig te bouwen zijn en zeker niet te veel van het signaal vervormen. Na een beetje experimenteren en testen ben ik tot een schakeling gekomen die deze vooropgestelde eisen met klank heeft doorstaan. De schakeling werkt eigenlijk zeer eenvoudig, het uitgangssignaal van de versterker wordt omgezet in een meetbare dc spanning die op zijn beurt een ldr led combinatie aanstuurt en het ingangsignaal werkelijk de kop indrukt zo ver als nodig. Dit kan ageregeld worden met een burst of muzieksignaal en een scoop. Draai p1 op maximaal volume en regel p2 af totdat de versterker niet meer clipt en klaar is kees.(doe dit uiteraard met afgekoppeld boxen of een serieuze weerstand ervoor om je eigen boxen, versterkers en de buren te sparen)
De schakeling heeft ook nog een aardige eigenschap als het ingangsignaal nog verder wordt opgevoerd gedraagt de schakeling zich als een compressor wat zachte passages luider maakt en zodoende het continu vermogen vergroot. Sedert ik deze schakeling in mijn versterkers heb ingebouwd heb ik geen schade meer ondervonden aan de installaties en kan ik met een gerust hart alle volumeregelaars full open zetten. Hopelijk hebben andere audiofielen hier iets aan, doch het is bedoeld voor heavy stuff maw PA maar je kan dit uiterraard ook gebruiken bij hifi installaties want het signaal wordt niet aangepast zolang je onder een bepaald nivo blijft +-75% van het max vermogen. Het enige waar men op dient te letten is dat de ingangsweerstand R2 zodanig word gekozen dat men een max rms spanning van ongeveer 2 volt op de ingang van de transistor Q1 kan krijgen. Een eenvoudige formule bepaald weerstand R2 namelijk
R2=(((P*8*RL)^0.5)/2)/0.0003
vb
p = 300watt rms
rl= 8ohm
r2= +- 230kohm = 220K
Veel plezier

Hallo thijs,
inderdaad het gaat hier om een schakeling die je moet inbouwen in de versterker of het kan eventueel uitwendig ook gemonteerd worden want je verandert niets aan de versterker zelf , je meet de uitgang en de ingang wordt begrenst.
Aagezien ik meestal zelf mijn versterkers bouw heb ik geen problemen uiteraard met garanties en bij gekochte exemplaren is het niet altijd zo simpel maar het is dan ook iets voor de reeds ervaren elektronicus.
in bijlage heb ik daar nog een blokschema bijgedaan voor het eventueel uitwendig monteren van de limitter (maw geen problemen met garanties bij gekochte exemplaren) .
Het enige waar men op moet letten is dat de uitgang van de versterker , de - uitgang moet wel degelijk op 0v nivo liggen , wat bij brugverterkers niet het geval is maar dit kan gemakkelijk nagemeten worden met een volt /ohmmeter, als je de ohmmeter plaatst tussen de - van een luidspreker uitgang en de massa van de chinch ingang of pin 1 van de xlr ingang van de versterker moet deze op 0 ohm blijven(let wel doe dit bij een uitgeschakelde versterker)
De voeding van de limitter kan gemakkelijk gemaakt worden met een lm 317 en een transfo brug elko combinatie van 18v ac 1.5va
voor degenen die daar nog vragen rond hebben , kan ik daar dan evenuteel nog een ontwerp voor maken.

Beste lezers,
wat de vervorming betreft is dit zeer acceptabel omdat er gebruik gemaakt wordt van een hoogwaardige ldr led combinatie nsl32-sr3 of 2 (zie bijlage) en als je via een sinussignaal een meting vericht op de versterker zie je duidlijk dat het ingangssignaal lineair verzwakt wordt en er geen veranderingen optreden aan het signaal zelf, dit kan nog beter bekeken worden via een fft analyzer waar je geen duidlijke verandering in het in en uitgangsignaal kan zien qua vervorming.
Wat er wel gebeurt is compressie van het signaal maw grote pieken worden onderdrukt en zwakke signalen worden versterkt, dit heeft uiteraard een andere klank.
Let wel dit gebeurt enkel wanneer de versterker een zodanig hoog nivo bereikt dat hij dreigt te clippen, wel dan heb ik liever wat compressie in de muziek dan een afgevlakt sinus signaal die mijn tweeters naar de eeuwige jachtvelden stuurt.(dit is pas een vervormd signaal!!)
Zolang je onder een bepaald geluidnivo zit (+-75%) wordt er aan het ingangsignaal niets verandert waardoor de ldr zelfs niet aangestuurd word met als gevolg geen extra vervorming dus.
Ik weet uiterraard ook dat een ldr een kleine vervorming toevoegt , maar we spreken dan ook maar van enkele hondersten van procenten.
Voor de hifi puristen is dit mischien moeilijk verteerbaar maar ik had het over PA systemen van enkele honderden watts, waarbij de luidsprekers zelf al een vervorming van +- 5% geven bij zo'n geluidsnivo's, dus wat maakt dan enkele tienden of hondersten van een procent dan nog uit.
Verder stel ik voor het eens te testen het kost bijna niets en het zal je als dj veel kosten besparen wanneer je met overstuurde versterkers en speakers enige schade gaat ondervinden.