Richtingafhankelijke lichtpoort

In de modeltreinbouw is het voor veel systemen mogelijk een richtingsgevoelige, door treinen bestuurde schakelaar te kopen. Echter, niet alle verschillende systemen hebben deze mogelijkheid. Hier wordt een schakeling voorgesteld die u uit de problemen kan helpen.
Normale lichtsluizen hebben niet de mogelijkheid om de richting mee te laten wegen bij het schakelen. Met enkele uitbreidingen is dit toch mogelijk. Om er voor te zorgen dat de ruimte tussen wagons onderling geen ongewenste schakelpulsen teweeg brengt, is een bepaalde dode tijd in te stellen.
De 4093 vormt de basis voor de lichtsluis. Dit is een 4-poorts flipflop met Schmitt-trigger-ingangen. Beide ingangen (pen 6 en 8) zijn met de collectorweerstanden en de fototransistoren verbonden. Deze zijn in rusttoestand laag (fototransistoren worden belicht en zijn dus in geleiding). De uitgangen van de desbetreffende flipflops (pen 4 en 10) zijn dan hoog. Als een voertuig de lichtsluis passeert, verandert (afhankelijk van de rijrichting) een van de twee uitgangen.

Weerstanden:

R1, R2 = 10...100 k (zie tekst)

R3, R4 = 100 k

R5, R6 = 47 k

R7 = 1M5

R8, R9 = 27 k

P1, P2 = 1 M potmeter

Condensatoren:

C1...C4 = 10 n

C5,C6 = 100 µ/16 V radiaal

C7...C10 = 100 n

C11 = 4µ7/16 V

C12 = 470 µ/35 V

Halfgeleiders:

B1 = B80C1500

D1...D4 = 1N4148

IC1 = 4093

IC2 = 556

IC3 = 7812

T1, T2 = BPW40

Diversen:

RE1, RE2 = 12-V-relais (400 Ohm), 1 x wissel

K1 = 2 soldeerpennen

K2, K3 = 3-polige printkroonsteen, steek 5 mm